Ivides » Tin tức-Sự kiện » Tin hoạt động của Viện
 

Tin hoạt động của Viện

 

Diễn văn kỷ niệm 25 năm truyền thống và 10 năm ngày thành lập Viện

8h:18 (GMT+7) - Thứ năm, 20/03/2014

Ngày 19/03/2014, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển trân trọng kỷ niệm 25 năm truyền thống và 10 năm thành lập Viện, chúng tôi xin đăng lại nguyên văn bài diễn văn chào mừng của Viện Trưởng - PGS.TS Phạm Hồng Tung.

Hôm nay chúng ta sum họp tại đây, trong không khí trang trọng và ấm cúng, để cùng nhau kỷ niệm 25 năm truyền thống của Trung tâm phối hợp nghiên cứu Việt Nam và 10 năm ngày thành lập của Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển thuộc ĐHQGHN.


Lãnh đạo và toàn thể cán bộ của Viện hết sức vui mừng và cảm động đón chào sự hiện diện với tình cảm nồng ấm của các quý vị đại diện lãnh đạo ĐHQGHN, của các bộ, ngành, cơ quan, đối tác và đặc biệt là của các thế hệ lãnh đạo Trung tâm và của Viện.


Chúng tôi ý thức sâu sắc rằng mỗi bước xây dựng và trưởng thành của Trung tâm mà ngày nay là Viện VNH&KHPT đều gắn liền với sự ủng hộ, giúp đỡ quý báu của các cơ quan cấp trên, sự hợp tác nhiệt thành, chung thủy của hàng trăm cộng tác viên ở trong và ngoài nước, đặc biệt và trên hết là sự dìu dắt, hỗ trợ đầy trí tuệ, tâm huyết của các thế hệ lãnh đạo Trung tâm và Viện. Nhân dịp này, thay mặt toàn thể các nhà giáo, nhà khoa học và cán bộ của Viện, tôi xin được bày tỏ niềm tri ân chân thành và sâu sắc nhất đối với các thế hệ lãnh đạo tiền bối, đặc biệt là GS.NGND Phan Huy Lê - Người sáng lập và đặt nền tảng cả về học thuật, tổ chức, biểu tượng, niềm tự hào, điểm tựa cả về tinh thần và trí tuệ của Trung tâm và của Viện suốt 25 năm qua. Xin chân thành cảm tạ, tri ân GS.NGND. Đoàn Thiện Thuật, GS.TSKH Vũ Minh Giang, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc, GS.TS. Trương Quang Hải và PGS.TS. Nguyễn Thị Việt Thanh, những nhà lãnh đạo đã dày công dẫn dắt và có nhiều đóng góp to lớn cho sự trưởng thành và phát triển của Trung tâm và của Viện và ngày nay vẫn là chỗ dựa quan trọng của Viện.


Thay mặt các thế hệ lãnh đạo và cán bộ của Viện, tôi xin phép được trân trọng ghi nhận và bày tỏ lòng biết ơn chân thành của Trung tâm và của Viện đối với sự ủng hộ và giúp đỡ của lãnh đạo Trường Đại học Tổng hợp trước đây và lãnh đạo ĐHQGHN ngày nay. Xin chân thành tri ân sự hợp tác quý báu và hiệu quả của các đối tác trong và ngoài nước, đặc biệt là Trường Đại học KHXH&NV, Trường ĐH KHTN thuộc ĐHQGHN là những đối tác gần gũi nhất, thân mật nhất của Viện. Xin được trân trọng ghi nhận và cảm ơn các bộ, ngành, nhất là Bộ KH&CN, Bộ VH, TT và Du lịch, Bộ TT&TT, Bộ KH&ĐT, Bộ Công an, UBND Thành phố Hà Nội và các đối tác quốc tế, nhất là Trường ĐH Tokyo, Waseda, Kyoto, Osaka, ĐHTH Passau, Humboldt, ĐHTH California Berkeley, ĐHTH Washington, ĐHTH Paris VII và Sorbone, ĐHQG Seoul, ĐHQG Úc, ĐH Amsterdan, Leiden vv...


Trong ngày vui hôm nay, các thế hệ lãnh đạo, cán bộ và cộng tác viên của Viện không khỏi nghẹn ngào tưởng nhớ tới các nhà khoa học - nhà giáo đã từng đồng cam cộng khổ, có nhiều cống hiến to lớn cho sự phát triển của Viện, nhưng đã về nơi vĩnh hằng: GS. Trần Quốc Vượng, GS.VS. Đào Thế Tuấn, PGS.TSKH. Nguyễn Hải Kế, GS. Sakurai Yumio, PGS. Nishimura và GS.TS. Phạm Đức Dương, PGS. Cầm Cường và nhà dân tộc học Cầm Trọng.


25 năm trước đây, sự ra đời của Trung tâm phối hợp nghiên cứu Việt Nam tại Trường ĐHTHHN đã đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển nói riêng và cho sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của Việt Nam học với tính cách một khoa học cơ bản, liên ngành, định hướng ứng dụng ở cả trong nước và trên thế giới. "Vạn sự khởi đầu nan" - Khi Trung tâm ra đời đất nước ta vừa mới bước vào thời kỳ Đổi mới. Cho đến lúc đó, giới nghiên cứu về Việt Nam ở trong nước và nước ngoài đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, nhưng cũng đã bộc lộ những giới hạn và bất cập không nhỏ. Ở nước ngoài, các nghiên cứu về Việt Nam đều kế thừa từ thành tựu nghiên cứu trước đó, nhất là từ thời kỳ thuộc địa và chịu ảnh hưởng nặng nề của mẫu hình tư duy thời kỳ Chiến tranh lạnh. Hơn nữa, nghiên cứu Việt Nam thường được đặt trong khuôn khổ của Đông Nam Á học hoặc Đông phương học cổ điển. Đứng trước một Việt Nam đang đổi mới, nhiều nhà nghiên cứu đã sớm nhận ra nhu cầu to lớn về việc nhận thức lại Việt Nam từ những cách tiếp cận mới với những chiều cạnh mới. Song, làm thế nào để đến với Việt Nam và tổ chức có hiệu quả cao các nghiên cứu mới thì còn hết sức mơ hồ với nhiều quan ngại.


Trong khi đó, ở trong nước, kết quả nghiên cứu về đất nước, con người Việt Nam cũng đã đạt được nhiều thành tựu trên cơ sở của các khoa học chuyên ngành. Tuy nhiên, sự vận động của đất nước trong bối cảnh đổi mới đang đặt ra những nhu cầu rất cao về giao lưu và đối thoại học thuật với thế giới, nhất là cung cấp những luận cứ khoa học cho việc giải quyết có hiệu quả những vấn đề có tính phức hợp cao trên cơ sở của các khoa học liên ngành.


Đứng trước yêu cầu bức thiết đó, với tầm nhìn xa rộng và với uy tín học thuật lớn lao, với một quyết tâm sắt đá và nỗ lực phi thường, GS. Phan Huy Lê đã sáng lập ra Trung tâm và kiến tạo nhịp cầu đầu tiên cho sự hợp tác, giao lưu, đối thoại học thuật giữa giới nghiên cứu Việt Nam ở trong và ngoài nước. Rất may, tâm huyết và nỗ lực của Giáo sư đã nhận được sự ủng hộ có hiệu quả của Lãnh đạo Trường ĐHTHHN, của các bộ, ngành hữu quan và tin cậy, hỗ trợ ngày càng mạnh mẽ của giới học giả nước ngoài, đặc biệt là sự hưởng ứng và trợ giúp nhiệt tình và có hiệu quả của các đồng nghiệp và các thế hệ học trò của Thầy. Những ngày tháng đó thật vô cùng khó khăn, thiếu thốn đủ thứ, nhưng dưới sự lãnh đạo và động viên của GS. Phan Huy Lê, từ những cán bộ có trình độ chuyên môn cao như GS. Đoàn Thiện Thuật, GS. Vũ Minh Giang, GS. Nguyễn Quang Ngọc đến những "lính mới tò te" vừa mới ra trường, đều lăn lộn, cống hiến quên mình. Các bạn bè đồng nghiệp ở trong nước và nước ngoài cũng góp phần không nhỏ để Trung tâm sớm khẳng định được vị thế và uy tín của một mô hình tổ chức hợp tác nghiên cứu kiểu mới.


Tròn 10 năm sau khi Trung tâm ra đời, sự thành công vang dội của Hội thảo Quốc tế về Việt Nam học lần thứ nhất được tổ chức tại Hội trường Ba Đình năm 1998 đã đánh dấu sự ra đời của ngành Việt Nam học mới trên nền tảng mới, với một định hướng mới ở cả trong nước và trên thế giới.


Theo đà đổi mới, phát triển và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của đất nước, ngành Việt Nam học ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng và chiều sâu. Thực tiễn đó đòi hỏi công tác tổ chức, nghiên cứu và đào tạo phải được nâng lên tầm cao mới. Trên cơ sở những thành tựu của Trung tâm, ngày 19 tháng 3 năm 2004 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 40/2004/QĐ-TTg thành lập Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển trực thuộc ĐHQGHN. Đây thực sự là một dấu mốc lớn ghi nhận sự trưởng thành với những thành tựu cơ bản và có ý nghĩa quan trọng, đồng thời mở ra những điều kiện phát triển mới thuận lợi hơn cho ngành Việt Nam học dựa trên cơ sở lý luận của Khu vực học và Khoa học phát triển.


Với tư cách và vị thế của một đơn vị thành viên của ĐHQGHN, trong 10 năm qua Viện đã không ngừng phấn đấu để thực sự trở thành một đầu mối tổ chức các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và hợp tác quốc tế liên ngành, liên lĩnh vực, gắn kết chặt chẽ với các đơn vị trong và ngoài ĐHQGHN và phát huy tốt hơn thế mạnh đa ngành, đa lĩnh vực của ĐHQGHN.


Có thể tóm tắt những thành tựu và đóng góp của Trung tâm và của Viện trong một phần tư thế kỷ qua trong 4 lĩnh vực hoạt động chính như sau:


Thứ nhất là trong đào tạo. Trong thời gian đầu Trung tâm (và sau này là Viện) tập trung vào đào tạo tiếng Việt cho các học giả, sinh viên, học viên và NCS nước ngoài đến Việt Nam học tập và nghiên cứu. Đồng thời, Trung tâm cũng tổ chức nhiều lớp đào tạo ngắn hạn cho các nhà khoa học và sinh viên nước ngoài về những nội dung cụ thể, rất chuyên sâu, liên quan đến lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ, địa lý, kinh tế vv...của Việt Nam. Thông qua những hoạt động trên mà một thế hệ nhà Việt Nam học mới đã hình thành, khá đông đảo, có đến hàng trăm người, hiện đang là những người đóng vai trò chủ chốt tại các trung tâm nghiên cứu Việt Nam trên khắp thế giới, nhất là ở Nhật Bản, Mỹ, Đức, Pháp, Hàn Quốc vv... Từ năm 2005 Viện được ĐHQGHN giao đào tạo thạc sĩ ngành Việt Nam học và từ năm 2012 được giao đào tạo tiến sĩ Việt Nam học. Cả hai chương trình này hiện nay đều nằm trong Nhiệm vụ chiến lược của ĐHQGHN. Đến nay Viện đã đào tạo được trên 200 thạc sĩ, trong đó có gần 30 người là học viên nước ngoài. Hai khóa đầu tuyển sinh tiến sĩ của Viện đều hứa hẹn những thành công chắc chắn trong tương lai gần.


Thứ hai là trong nghiên cứu khoa học. Trong thời gian qua Viện đã tổ chức thực hiện thành công nhiều chương trình, đề tài nghiên cứu liên ngành lớn, có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn quan trọng. Nhiều nghiên cứu đã có những đóng góp đặc biệt xuất sắc, như các nghiên cứu về vùng Nam Bộ, về chủ quyền lãnh thổ quốc gia, nhất là về biển và đảo trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa, nghiên cứu về đổi mới hệ thống chính trị, về quản lý nông thôn, đô thị, về thanh niên, nữ trí thức; các nghiên cứu xác lập cơ sở khoa học để khu trung tâm hoàng thành Thăng Long, Hội An, thành Cổ Loa, thành nhà Hồ vv… được công nhận là di sản văn hóa thế giới hoặc di sản văn hóa quốc gia. Tôi muốn nhấn mạnh đến ba chương trình nghiên cứu có ý nghĩa đặc biệt. Thứ nhất là Chương trình nghiên cứu Bách Cốc. Đây là chương trình hợp tác giữa các nhà khoa học Việt Nam và Nhật Bản tiến hành liên tục trong 10 năm liền nghiên cứu về nông thôn Việt Nam theo mẫu hình khu vực học hiện đại. Thứ hai là Chương trình Thái học Việt Nam được Viện tổ chức triển khai từ năm 1989. Trải qua 25 Chương trình đã tổ chức thực hiện thành công nhiều vấn đề cơ bản về cộng đồng các dân tộc thuộc ngữ hệ Thái – Kadai và tổ chức được 6 Hội nghị toàn quốc về Thái học. Chương trình thứ ba là nghiên cứu toàn diện về Thăng Long – Hà Nội. Hàng chục đề tài đã được tổ chức thành công và các kết quả nghiên cứu đang được áp dụng vào thực tiễn, chuẩn bị cơ sở để ĐHQGHN và Thành phố Hà Nội thành lập Trung tâm Hà Nội học và phát triển Thủ đô trong thời gian tới.


Thứ ba là trong hợp tác phát triển, đặc biệt là hợp tác với các đối tác quốc tế. Trước năm 1995 việc tổ chức các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực KHXH&NV, nhất là với một số nước tư bản, thực sự rất khó khăn. Trong bối cảnh đó, Trung tâm đã nỗ lực thiết lập quan hệ và tổ chức được rất nhiều hoạt động hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu có uy tín ở hàng chục nước, góp phần quan trọng vào quá trình mở cửa, hợp tác, hội nhập và đối thoại học thuật của giới khoa học, nhất là KHXH&NV nước ta với cộng đồng khoa học thế giới. Trong giai đoạn sau đó các hoạt động hợp tác quốc tế của Viện phát triển theo hướng đi vào chiều sâu, với nhiều chương trình nghiên cứu đỉnh cao đã được phối hợp thực hiện thành công. Tiêu biểu nhất là 4 kỳ Hội thảo quốc tế về Việt Nam học do ĐHQGHN và Viện HL KHXHVN phối hợp tổ chức, trong đó Viện được giao là đơn vị đầu mối thực hiện và giữ vai trò chủ đạo về chuyên môn kết nối đội ngũ. Viện cũng rất chú trọng phát triển hợp tác trong nghiên cứu và đào tạo với các địa phương, đặc biệt là với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành phố như Tp. Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Nam Định, Hải Phòng, Cao Bằng, Điện Biên, Sơn La, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Nam, An Giang vv…


Thứ tư là xây dựng và phát triển tổ chức và đội ngũ.Từ chỗ là một Trung tâm nghiên cứu không cơ sở vật chất, không đội ngũ cơ hữu và không được đầu tư từ NSNN, đến nay Viện đã trở thành một viện nghiên cứu liên ngành với gần 30 cán bộ cơ hữu, hàng trăm cộng tác viên khoa học, trong đó phần đông là các chuyên gia đầu ngành, đầu đàn. Viện có 2 phòng quản lý và 3 phòng chuyên môn, hoạt động có hiệu quả theo cơ chế quy định bởi Nghị định 115 và Nghị định 96 của Chính phủ.


Có được những thành tựu như trên, các thế hệ lãnh đạo và cán bộ của Trung tâm và của Viện đã vượt qua rất nhiều khó khăn, thách thức. Trải qua chặng đường ¼ thế kỷ, chúng tôi đã bước đầu rút ra được một số bài học kinh quý báu: Thứ nhất là sự đoàn kết, đồng lòng, đồng tâm, đồng chí của toàn thể cán bộ nhân viên trong Viện, thực sự thương yêu tin cậy, gắn bó với nhau theo tinh thần "tướng sĩ một lòng phụ tử"; Thứ hai, đó là phải có tầm nhìn xa thấy rộng về học thuật, làm cơ sở cho việc phát triển tổ chức và triển khai các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và hợp tác với các đối tác trong nước và quốc tế; và thứ ba, chính là khát vọng vươn tới đỉnh cao, đi tiên phong trong tổ chức và sáng tạo để thực sự xứng đáng là thánh địa và là lá cờ đầu của ngành Việt Nam học ở cả trong và ngoài nước.


Là một trong những thành viên chủ chốt của ĐHQGHN, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển đang trên đường trở thành một viện nghiên cứu liên ngành đỉnh cao, một cơ sở đào tạo sau đại học chất lượng cao và một đầu mối hợp tác quốc tế quan trọng nhất của ĐHQGHN. Mỗi bước đường trưởng thành tiếp theo của Viện đã và sẽ luôn gắn chặt với các bước phát triển của ĐHQGHN trên lộ trình vươn lên, đạt được những chuẩn mực tiên tiến của thế giới và đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa của đất nước. Chúng tôi nhận thức được sâu sắc vai trò, vị trí của Viện trong chiến lược phát triển chung của ĐHQGHN và cam kết nhận lãnh sứ mệnh đi tiên phong trong triển khai thực hiện các giải pháp đổi mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các hoạt động NCKH, ĐT, hợp tác quốc tế và phục vụ xã hội.


Trong NCKH, Viện sẽ đóng vai trò làm đầu mối tổ chức triển khai các nhiệm vụ KHCN liên ngành, liên lĩnh vực, phát huy cao độ lợi thế đa ngành, đa lĩnh vực của ĐHQGHN nhằm tạo ra các sản phẩm KHCN đỉnh cao, có chất lượng đạt chuẩn quốc tế và có tính ứng dụng cao. Viện cam kết tiếp tục đi tiên phong trong triển khai các nhiêm vụ nghiên cứu cơ bản chất lượng cao của lĩnh vực Việt Nam học và khoa học phát triển dựa trên các nguyên lý và cách tiếp cận của khu vực học. Đồng thời, Viện sẽ tiếp tục chủ trì và tham gia tổ chức triển khai các nghiên cứu chuyên sâu về một số lĩnh vực như sử học, ngôn ngữ học, địa lý nhân văn và môi trường sinh thái. Những lĩnh vực trên đây không chỉ là thế mạnh truyền thống mà còn là bệ đỡ học thuật rất căn bản để Viện dựa vào và phát triển định hướng liên ngành, liên lĩnh vực của ngành Việt Nam học và khoa học phát triển hiện đại.


Trong đào tạo, thời gian tới Viện sẽ tiếp tục tập trung tổ chức triển khai tốt các chương trình đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ Việt Nam học đạt chuẩn quốc tế trong khuôn khổ nhiệm vụ chiến lược của ĐHQGHN. Đây là nhiệm vụ rất khó khăn, nhưng chúng tôi cũng hiểu rằng đây là lựa chọn duy nhất đúng để Viện đóng góp và khẳng định vị thế và uy tín của mình trong việc đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực Việt Nam học và khoa học phát triển.


Từ nhiều năm nay, hợp tác với các đối tác trong nước đã trở thành một định hướng chiến lược quan trọng trong các hoạt động của Viện. Thời gian tới, định hướng này sẽ tiếp tục được đẩy mạnh thông qua việc Viện sẽ tham gia tích cực vào việc tổ chức triển khai các nhiệm vụ trong khuôn khổ các Chương trình KHCN trọng điểm phục vụ phát triển các khu vực Tây Nguyên, Tây Bắc và Tây Nam Bộ. Đặc biệt, Viện sẽ tập trung vào việc làm đầu mối tổ chức triển khai các nhiệm vụ hợp tác giữa ĐHQGHN và Thủ đô Hà Nội. Thông qua các hoạt động hợp tác này, chắc chắn chất lượng, hiệu quả các mặt hoạt động của Viện sẽ được nâng cao rõ rệt, xứng đáng với vai trò, vị thế và sứ mệnh của Viện.


Trong hợp tác quốc tế, Viện sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ và có hiệu quả với các trung tâm Việt Nam học trên thế giới, đồng thời mở rộng quan hệ với một số đối tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học phát triển và một số lĩnh vực có liên quan. Mục tiêu hướng tới của Viện là không chỉ làm đầu mối giao lưu, hợp tác quốc tế về VNH mà còn phải trở thành đối tác học thuật đồng đẳng, là địa chỉ tin cậy và có ảnh hưởng mạnh mẽ trong cộng đồng nghiên cứu Việt Nam trên toàn thế giới.


Để kế tục truyền thống và phát huy được tiềm năng, thế mạnh của Viện, để hiện thực hóa được những phương hướng và mục tiêu chiến lược nói trên, bên cạnh sự ủng hộ của ĐHQGHN, của các bộ, ngành, các địa phương cũng như của các đối tác trong nước, quốc tế và sự tin cậy và giúp đỡ của các thế hệ lãnh đạo tiền bối, chúng tôi ý thức sâu sắc được rằng đội ngũ cán bộ và cộng tác viên của Viện mới chính là yếu tố đóng vai trò then chốt nhất. Nhân dịp này, tôi tha thiết kêu gọi anh chị em cán bộ trong Viện hãy nêu cao tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, nỗ lực hết mình, ra sức tự nâng cao trình độ, đóng góp nhiều hơn nữa trí tuệ, tâm huyết và tình cảm để cùng xây dựng ngôi nhà chung của chúng ta là Viện VNH&KHPT vững mạnh thêm. Tôi cũng tha thiết kêu gọi và cậy nhờ đội ngũ cộng tác viên tiếp tục hợp tác, gắn bó chặt chẽ và có hiệu quả hơn với Viện vì sự nghiệp chung của chúng ta.


Xin trân trọng cảm ơn.

Gửi bình luận


Họ tên  
Email  
Tiêu đề  
 
Gởi
 
  Tiếng Việt cho người nước ngoài
 
  Tin Đại học Quốc gia Hà Nội
 
  Tin hoạt động của Viện
 
  Tin Việt Nam học
 
  Hội thảo khoa học
 
  Chương trình hợp tác, nghiên cứu
 
  Đề tài, đề án
 
  Hoạt động đoàn thể
 
  Sách, giáo trình
 
  Tài liệu download
 
  Tài nguyên số
 
  Liên hệ
 
  Hỗ trợ trực tuyến  

Phòng Hành chính Tổng hợp

024.355.89.073

Phòng Khoa học công nghệ và Đào tạo

024.355.77.203

  Văn bản