Ivides » Hội thảo khoa học
 

Hội thảo khoa học

 

HỘI THẢO KHOA HỌC: 725 NĂM CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG (1288-2013)

11h:57 (GMT+7) - Thứ hai, 1/04/2013

Ngày 27/3/2013 tại Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, UBND tỉnh Quảng Ninh và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo khoa học: 725 năm 1288-2013 chiến thắng Bạch Đằng. Tham dự hội thảo, về phía tỉnh Quảng Ninh có bà Vũ Thị Thuy Thủy – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, ông Lê Xuân Tặng, Bí thư Thị ủy Quảng Yên, ông Nguyễn Văn Vinh – Chủ tịch UBND thị xã Quảng Yên cùng các cơ quan liên quan như Ban Quản lý các di tích trọng điểm Quảng Ninh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh

Ngày 27/3/2013 tại Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, UBND tỉnh Quảng Ninh và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo khoa học: 725 năm 1288-2013 chiến thắng Bạch Đằng. Tham dự hội thảo, về phía tỉnh Quảng Ninh có bà Vũ Thị Thuy Thủy – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, ông Lê Xuân Tặng, Bí thư Thị ủy Quảng Yên, ông Nguyễn Văn Vinh – Chủ tịch UBND thị xã Quảng Yên cùng các cơ quan liên quan như Ban Quản lý các di tích trọng điểm Quảng Ninh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh... Về phía khách mời có GS.NGND Phan Huy Lê – Chủ tịch Hội khoa học lịch sử Việt Nam, GS.TSKH Vũ Minh Giang – Nguyên Phó Giám đốc ĐHQGHN, GS.TS Nguyễn Quang Ngọc – Nguyên Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, PGS.TS Phạm Hồng Tung - Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, PGS.TS Nguyễn Thị Việt Thanh Phó Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, PGS.TS Đặng Văn Bài – Phó Chủ tịch Hội di sản Văn hóa, Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Kiệm, PGS.TS Thiếu tướng Trịnh Vương Hồng – Nguyên phó Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam…. Và nhiều nhà khoa học đến từ Khoa Lịch sử, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN, Khoa Lịch sử - Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Viện Sử học Việt Nam, Viện Khảo cổ học Việt Nam, Viện tài nguyên và môi trường biển…

Ngược dòng lịch sử 725 năm về trước, mồng 8 tháng 3 năm Mậu Tý (tức là ngày 9 tháng 4 năm 1288), chi bằng một trận đánh mai phục trên sông, quân dân nhà Trần đã tiêu diệt gọn 600 chiến thuyền và trên 4 vạn quân Nguyên do Ô Mã Nhi cầm đầu, kết thúc oanh liệt cuộc kháng chiến lần thứ ba, đồng thời chặn đứng và phá tan mưu đồ biến nước ta thành cửa ngõ, thành bàn đạp thực hiện mưu đồ bành trướng của đề chế Đại Nguyên ra khu vực và Thế giới. Sau chiến thắng, nền độc lập dân tộc được bảo vệ vững chắc hơn lúc nào hết, “non sông nghìn thưở vững âu vàng”. Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 vì thế, không chỉ là kỳ công chói lọi vào bậc nhất trong lịch sử chống ngoại xâm, thành cội nguồn sức mạnh của dân tộc Việt Nam ta, mà còn là chiến công mang tầm vóc thời đại.

Với ý nghĩa đó, nhân dịp kỷ niệm 725 năm chiến thắng Bạch Đằng, đúng trên trung tâm của vùng chiến trường Bạch Đằng xưa, Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học nhằm khai thác và giới thiệu những kết quả nghiên cứu mới trong thời gian gần đây “giúp nhân dân cả nước và nhân dân tỉnh Quảng Ninh hiểu sâu sắc hơn về chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khát vọng hòa bình, tinh thần đại đoàn kết dân tộc và lòng biết ơn đối với các thế hệ đã hy sinh xương máu vì Tổ quốc”.

Ngoài báo cáo Đề dẫn của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Ban tổ chức đã nhận được tất cả 16 báo cáo khoa học, tập trung vào hai mảng lớn là Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 (10 báo cáo) và Truyền thống và Di tích Bạch Đằng (6 báo cáo).

Tại hội thảo, Giáo sư, Viện sĩ Thông tấn, Nhà giáo Nhân dân Phan Huy Lê Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam mấy chục năm nay chuyên chủ trì nghiên cứu và tổng kết về chiến thắng Bạch Đằng, lần này lại tập trung vào vai trò của bộ chỉ huy tối cao nhà Trần trong chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 bằng báo cáo Vai trò của Bộ chỉ huy tối cao nhà Trần trong chiến thắng Bạch Đằng năm 1288. PGS.TS Trần Đức Thạnh - nguyên Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường Biển, trình bày báo cáo Đặc trưng cơ bản về điều kiện tự nhiên vùng chiến trường Bạch Đằng năm 1288 đi sâu phân tích những đặc trưng cơ bản về điều kiện tự nhiên vùng chiến trường Bạch Đằng năm 1288 với nhiều những thông tin và nhận định mới. PGS.TS Vũ Văn Quân và Ths Tống Văn Lợi qua báo cáo Vị trí của quan ải Bạch Đằng Giang đã có những nhận xét tổng hợp về vị trí quan ải Bạch Đằng Giang, không chỉ nói thêm cùng PGS Trần Đức Thạnh về cái vị thế “đất hiểm” mà còn yếu tố quyết định thắng lợi lại chính là “đức cao”, là sự “anh minh” của các vị thánh quân. PGS.TS Nguyễn Thị Phương Chi chuyên gia về điền trang thái ấp nhà Trần không trực tiếp đi sâu vào chiến trận, mà lùi ra xa để có thể thấy tổng thể hơn những cơ sở kinh tế xã hội của chiến thắng Bạch Đằng năm 1288, làm rõ hơn nguyên nhân của kỳ công này là “vua tôi đồng tâm, anh em hòa thuận, cả nước góp sức” và bài học cốt tủy đã được chính Trần Hưng Đạo tổng kết từ thực tiễn của chiến công năm 1288 là “khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước”.

PGS.TS Tống Trung Tín Viện trưởng Viện Khảo cổ học, người chỉ đạo và tổ chức các cuộc khai quật khảo cổ học và TS Lê Thị Liên, người trực tiếp nghiên cứu khai quật các bãi cọc Bạch Đằng năm 1288 trong mấy thập kỷ gần đây gửi đến hội thảo báo cáo Di tích bãi cọc Bạch Đằng và vấn đề diện mạo chiến trường Bạch Đằng năn 1288 đã góp phần phục dựng lại diện mạo của chiến trường ác liệt năm 1288..

PGS.TS Đại tá Lê Đình Sĩ nguyên Phó Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam chuyên gia tổng kết về nghệ thuật quân sự Việt Nam thời cổ trung đại tiếp tục đi sâu, bàn kỹ trên cơ sở thông tin tư liệu mới về nghệ thuật thủy chiến của quân dân nhà Trần trong chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 qua báo cáo Nghệ thuật thủy chiến của quân dân nhà Trần trong chiến thắng Bạch Đằng năm 1288. Ông Lê Đồng Sơn Trưởng phòng Văn hóa Thông tin thị xã Quảng Yên góp phần nhận diện chiến trường Bạch Đằng xưa từ cách nhìn Nhận diện chiến trường Bạch Đằng 1288 qua truyền thuyết, thần tích, thần phả

Tác giả Trần Trọng Hà Giám đốc Bảo tàng Quảng Ninh thông qua di tích miếu Ông ở Ba Chẽ Quảng Ninh muốn ghi nhận có một cuộc rút lui của nhà Trần về Tam Trĩ nói riêng và An Bang nói chung, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống nguyên lần thứ hai năm 1285. TS Nguyễn Văn Sơn Giám đốc trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long Hà Nội thông qua báo cáo Di tích chiến thắng Bạch Đằng trên đất Hải Phòng trình bày về các di tích có liên quan đến trận Bạch Đằng năm 1288 trên đất Hải Phòng. Báo cáo về di tích chiến thắng Bạch Đằng trên đất Hải Phòng là kết quả của hơn một phần tư thế kỷ trực tiếp sưu tầm nghiên cứu khi đang là cán bộ nghiên cứu và quản lý ở Bảo tàng Hải Phòng. Thông điệp mà Tiến sĩ Nguyễn Văn Sơn muốn gửi đến hội thảo là cần phải nhìn nhận khách quan, đánh giá tổng thể đối với không gian trung tâm chiến trường Bạch Đằng năm 1288. GS.TSKH Vũ Minh Giang tổng hợp lại tất cả những thành tựu nghiên cứu về chiến thắng Bạch Đằng năm 1288, đặt trong các chiều tác động trong không gian và thời gian để bàn sâu hơn về ý nghĩa lịch sử của chiến thắng vĩ đại của Đại Việt trước đế chế Nguyên Mông hung mạnh của thế kỷ XIII

Trong bối cảnh tình hình Biển Đông càng ngày càng diễn biến phức tạp, hội thảo đặt nhiều kỳ vọng vào báo cáo của Đô đốc, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh Hải quân về phát huy truyền thống Bạch Đằng xây dựng Hải quân Nhân dân Việt Nam hiện đại, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo trong tình hình mới. Báo cáo khẳng định: “Truyền thống thủy chiến của dân tộc nói chung, truyền thống đánh giặc trên sông Bạch Đằng nói riêng mãi mãi là niềm tự hào của các thế hệ cán bộ, chiến sỹ Hải quân Nhân dân Việt Nam. Truyền thống ấy đã và đang được bộ đội Hải quân phát huy cao độ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây cũng như sự nghiệp quản lý bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc hiện nay. Với điểm tựa là truyền thống Bạch Đằng ngàn năm lịch sử và những chiến công tiêu biểu trong suốt chặng đường 58 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, Hải quân Nhân dân Việt Nam đã và đang không ngừng phát triển lớn mạnh, tiến lên chính quy, hiện đại, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, đáp ứng với lòng mong mỏi và sự tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân”.

Cùng hệ đề tài này còn có bài viết về văn hóa Bạch Đằng, một tiếp cận rộng hơn trong nghiên cứu chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 của TS Nguyễn Việt và ông Ngô Đình Dũng. Lần này nhóm tác giả đưa ra một cách tiếp cận tổng hợp để có thể nhìn nhận chiến thắng Bạch Đằng từ chiều sâu lịch sử văn hóa qua những phân tích trong báo cáo Văn hóa Bạch Đằng: một tiếp cận rộng hơn trong nghiên cứu chiến thắng Bạch Đằng 1288. GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, người đã nhiều năm nghiên cứu về chiến thắng Bạch Đằng đã trình bày báo cáo Ba trận Bạch Đằng - Ba kỳ tích chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam như một sự tổng kết về “hiện tượng Bạch Đằng” trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc. Tác giả xác định ba trận Bạch Đằng như là ba kỳ tích chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam nhằm xác nhận quá trình ra đời, phát triển và các nội dung, giá trị đặc trưng của truyền thống Bạch Đằng. TS Lê Thị Liên và Ngô Đình Dũng qua nghiên cứu về di tích Bạch Đằng (mà tập trung vào di tích bãi cọc) đặt vấn đề Di tích Bạch Đằng năm 1288, mấy suy nghĩ về vấn đề nghiên cứu và bảo tồn trong tương lai. PGS.TS Đặng Văn Bài Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa, nguyên Cục trưởng cục Di sản văn hóa, người con của quê hương Quảng Yên, nhiều năm trăn trở với Khu di tích lịch sử Bạch Đằng đặt vấn đề bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế xã hộiBảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội (trường hợp Khu di tích lịch sử Bạch Đằng). Ông Hồ Chí Đức Trưởng ban quản lý các di tích trọng điểm Quảng Ninh thông báo một cách cụ thể quy mô, phạm vi khu di tích lịch sử chiến thắng Bạch Đằng và công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị của khu di tích quan trọng này cho tương xứng với tầm vóc lịch sử của nó(Báo cáo Bảo tồn tôn tạo khu di tích lịch sử chiến thắng Bạch Đằng tương xứng với tầm vóc lịch sử của nó).

Phát biểu tổng kết hội thảo, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân, Viện sĩ Thông tấn Phan Huy Lê đã đánh giá cao vai trò và ý nghĩa của trận quyết chiến chiến lược trên sông Bạch Đằng năm 1288. Đây là kỳ công không chỉ của sức mạnh Đại Việt mà còn là sức mạnh của nghệ thuật quân sự Việt Nam. Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 mãi ghi một dấu son chói lọi trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Hội thảo kết thúc lúc 16h cùng ngày. Ngay sau đó, buổi họp báo công bố Quyết định số 1419/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc xếp hạngDi tích quốc gia đặc biệt cho di tích lịch sử Bạch Đằng thuộc thị xã Quảng Yên và thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh và Quyết định số 322/QĐ- TTg . ngày 18/2/2013 của Thủ tướng Chính phủ ban hành “Phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn và phát huy giá trị khu di tích lịch sử chiến thắng Bạch Đằng 1288 tỉnh Quảng Ninh”. Đây là niềm vinh dự, tự hào, đồng thời cũng là trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Ninh trong việc bảo vệ, tôn tạo, phát huygiá trị của khu di tích.

Hội thảo khoa học 725 năm (1288-2013) chiến thắng Bạch Đằng đã góp phần “nâng cao lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm của toàn dân trong việc giữ gìn và phát huy các giá trị của khu di tích lịch sử Bạch Đằng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ tổ quốc, giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng”.

Lợi TV

Gửi bình luận


Họ tên  
Email  
Tiêu đề  
 
Gởi
 
  Tiếng Việt cho người nước ngoài
 
  Tin Đại học Quốc gia Hà Nội
 
  Tin hoạt động của Viện
 
  Tin Việt Nam học
 
  Hội thảo khoa học
 
  Chương trình hợp tác, nghiên cứu
 
  Đề tài, đề án
 
  Hoạt động đoàn thể
 
  Sách, giáo trình
 
  Tài liệu download
 
  Tài nguyên số
 
  Liên hệ
 
  Hỗ trợ trực tuyến  

Phòng Hành chính Tổng hợp

024.355.89.073

Phòng Khoa học công nghệ và Đào tạo

024.355.77.203

  Văn bản